العلامة المجلسي
263
حياة القلوب ( فارسي )
واظهار عداوت با مؤمنان خالص مىكردند وبا ايشان محاربه ومجادله مىنمودند از براي طلب پادشاهى ومتفرّد شدن به امر ونهى ، پس بعمل نمىآمد تمكين در دين وانتشار حق در ميان مؤمنان با اين فتنهها وجنگها . پس بعد از آن حق تعالى فرمود كه نوح عليه السّلام كشتى بسازد « 1 » . وبه سند معتبر ديگر از آن حضرت منقول است كه : ده مرتبه مأمور شد نوح عليه السّلام كه دانهء خرما بكارد ، وهر مرتبه كه ميوه بعمل مىآمد اصحابش مىآمدند ومىگفتند : اى پيغمبر خدا ! بده به ما آن وعدهاى كه كردى با ما ؛ وچون بار ديگر دانهء خرما مىكشت اصحابش سه فرقه مىشدند : يك فرقه مرتد مىشدند ويك فرقه منافق مىشدند ويك فرقه بر ايمان خود باقي مىماندند تا آنكه بعد از مرتبهء دهم مؤمنان به نزد نوح عليه السّلام آمدند وگفتند : اى پيغمبر خدا ! هر چند وعده را تأخير كنى ما مىدانيم كه تو پيغمبر راستگوئى وفرستادهء خدائى ودر تو شك نمىكنيم ، پس خدا دانست كه ايشان مؤمنان خالصند ومنافقان از ميان ايشان بدر رفتهاند واز همهء كدورتها وشك وشبهه صاف شدهاند ، ايشان را در كشتى نجات داد وساير قوم را هلاك فرمود « 2 » . مؤلف گويد : جمع ميان اين أحاديث در نهايت اشكال است ، وتواند بود كه در بعضي از اينها راويان سهوى كرده باشند ، يا بعضي بر وفق روايات عامه بر وجه تقيه وارد شده باشد ، يا در بعضي أحاديث ذكر بعضي از مرّات شده باشد كه عمدهتر بوده است ، وهمچنين فرود آمدن ملائكة از آسمان أول وهفتم واز آسمان دوم وششم محتمل است كه هر دو واقع شده باشد ، يا يكى موافق روايات عامه وارد شده باشد ، ودر عدد هفتاد وچند ممكن است كه فرزندان نوح را حساب نكرده باشند ودر هشتاد آنها را حساب كرده باشند يا برعكس . وامّا تأخير وعده ممكن است كه وعدهء حتمي نبوده باشد ومشروط به شرطي باشد كه آن شرط بعمل نيامده باشد ، يا آنكه في الحقيقة اين مخالفت در وعيد است نه در
--> ( 1 ) . كمال الدين وتمام النعمة 355 . ( 2 ) . غيبت نعمانى 335 .